Autorką powieści „Dańko z Jawuru” jest Narcyza Kazimiera Józefa Żmichowska, ps. „Gabryella” (1819-1876), polska powieściopisarka i poetka. Żmichowska pochodziła z niezamożnej rodziny ziemiańskiej, więc musiała podjąć pracę guwernantki. Po Powstaniu Listopadowym wyjechała do Paryża. Tam, pod kierunkiem brata, podjęła gruntowne studia w paryskiej Biblioteque Nationale, a także uczęszczała na posiedzenia naukowe Akademii Francuskiej (w czasach gdy kobiety nie miały do niej wstępu). Po powrocie do Polski Żmichowska zaangażowała się w działalność społeczną i opracowała program kształcenia dziewcząt. Miała odwagę manifestować, że młoda kobieta może podróżować samotnie. Uważała, że wiedza potrzebna jest kobietom przede wszystkim po to, aby mogły podejmować w życiu świadome decyzje i mogły wybierać także inne formy działalności społecznej, niż zwyczajowe funkcje żony i matki. Celem nauczania kobiet miało być ich usamodzielnienie: „Uczcie się, jeśli możecie; umiejcie jeśli potraficie i myślcie o tym, żebyście same sobie wystarczyły, bo w razie potrzeby nikt na was z opieką i wsparciem nie czeka” – postulowała Żmichowska. Postulowała dwie drogi kształcenia kobiet: jeden „gospodarsko-praktyczny” dla dziewcząt pragnących poświęcić się rodzinie i wychowaniu dzieci – a drugi „naukowy” dla uzdolnionych dziewcząt. Jednakże oba te programy cechował nacisk na wyrobienie postawy narodowej i patriotycznej. Podstawą kształcenia według Żmichowskiej było 5 przedmiotów: arytmetyka, geografia, nauki przyrodnicze, historia i nauka języków. Ponadto jej uczennice były zachęcane do samodzielnego myślenia, syntezy i wyciągania wniosków. Żmichowska zaangażowała się także w działalność konspiracyjną, co przyczyniło się do jej aresztowania w 1849 r. i przez trzy kolejne lata przebywała w więzieniu na zamku w Lublinie. Ostatecznie została zwolniona z powodu złego stanu zdrowia, a areszt zamieniono na dozór policyjny. Powieści Żmichowskiej podejmowały tematykę społeczną, a ich bohaterowie zazwyczaj wytrwale dążyli do wyznaczonego celu. Powieść „Dańko z Jawuru” ukazała się po raz pierwszy w 1845 r. , jako powieść w odcinkach w czasopiśmie „Pielgrzym”. Akcja powieści  historycznej pt. „Dańko z Jawuru” rozpoczyna się w 1325 roku. Jej głównymi bohaterami są: „pan możny i bogaty, Kaszubskim lub Kaszubą zwany”, jego syn Borysław, a także wieśniak Piotr, którego inni chłopi nazywali Sępem i jego syn Dańko. Ciemiężeniu rodziny chłopskiej kładzie kres interwencja królewicza Kazimierza przed królem polskim Władysławem Łokietkiem. Potem, po walkach z Litwinami i pobycie w niewoli litewskiej, następuje uwolnienie polskich jeńców za sprawą rychłego ślubu królewicza Kazimierza z Aldoną Giedyminówną. Powieść kończy wybaczenie wzajemnych krzywd i ogólna zgoda między głównymi bohaterami. Egzemplarz znajdujący się w bibliotece to wydanie z 1927 r., które ukazało się nakładem wydawnictwa Michała Arcta w Warszawie. Michał Arct w 1881 roku przejął ostatecznie firmę swojego stryja (Stanisława Arcta) w Lublinie, po czym sześć lat później przeniósł się z rodziną do Warszawy – prowadzenie firmy w Lublinie pozostawiając swojej siostrze Teofili Arct. W Warszawie Michał Arct został właścicielem wydawnictwa wraz z drukarnią, a w kwietniu 1887 wykupił także księgarnię Artura Gruszeckiego, wydawcy tygodnika „Wędrowiec”, mieszczącą się przy ulicy Nowy Świat 53. Na przełomie lat 1914-1915 wspomniana księgarnia została przeniesiona do większego lokalu przy ulicy Nowy Świat 35. Po śmierci właściciela (1916 r.) firma działała początkowo pod nazwą „Spadkobiercy Michała Arcta”. Od 1922 roku funkcjonowała z dopiskiem "Spółka Akcyjna”. Firma przetrwała do lat 50. XX w., a w ostatnim okresie działalności używała nazwy „Michał Arct – Zakłady Wydawnicze”. Ilustracje do wydania z 1927 r. sygnowane są „A. Piotrowski”. Prawdopodobnie ich autorem był Antoni Adam Piotrowski (1853-1924) – polski malarz, rysownik, ilustrator oraz poeta i twórca bajek dla dzieci. W ciągu życia zilustrował ponad tysiąc książek, 3 tysiące artykułów oraz ponad 500 czasopism. Namalował prawie 3,5 tysiąca obrazów. Znajdujący się w trzebińskiej bibliotece egzemplarz książki wyszedł spod pras „Drukarni Zakładów Wydawniczych M. Arct Spółka Akcyjna w Warszawie”, mieszczącej się przy ul. Czerniakowskiej 225. Egzemplarz ten również posiada swoją ciekawą historię. Początkowo znajdował się w zbiorach Państwowego Zakładu Wychowawczo-Naukowego im. Tadeusza Kościuszki w Krzeszowicach – o czym świadczy okrągła pieczęć z nazwą tej instytucji w otoku i napisem pośrodku: „Biblioteka Szkolna”. Państwowy Zakład Wychowawczo-Naukowy im. Tadeusza Kościuszki w Krzeszowicach był placówką opiekuńczo-edukacyjną założoną przez dr Stanisława Jedlewskiego, a przeznaczoną dla osieroconej i pozbawionej opieki rodzicielskiej młodzieży. Placówka ta działa w latach 1946–1950 na terenie Krzeszowic, w budynku pałacu hr. Potockich, a oferowała naukę na poziomie podstawowym i średnim. Mimo że działała przez krótki okres czasu, stała się ważnym elementem powojennego systemu opieki nad dziećmi. Znaczeniu tej placówki dla polskiego szkolnictwa poświęcono nawet książkę (Małgorzata Michel, „Pałacowe dzieci. Rzecz o pedagogii Stanisława Jedlewskiego. Na podstawie funkcjonowania Państwowego Zakładu Wychowawczo-Naukowego im. Tadeusza Kościuszki w Krzeszowicach w latach 1946–1950”. Wydawnictwo UJ. Kraków 2020). Po roku 1950 wspomnianą placówkę oświatową w Krzeszowicach przekształcono w Dom Młodzieży, kierowany przez Władysława Śmiałka i działający do 1967 r. – w tym okresie na książce pojawiła się kolejna pieczęć z napisem: „Biblioteka. Państwowy Dom Młodzieży w Krzeszowicach”. W wyniku likwidacji placówki oświatowej zniknęła też biblioteka – o czym przypomina prostokątna pieczęć z napisem KASACJA. „Osierocone” książki trafiły wówczas do innych okolicznych bibliotek, a nawet osób prywatnych – ostatecznie jedna z nich zakończyła swoją „tułaczkę” w trzebińskiej bibliotece.